Behandeling van de nervus occipitalis

• Meld je op het afgesproken tijdstip aan bij het onthaal aan de hoofdingang. Schrijf je in aan de inschrijvingszuil en ga naar de wachtruimte inschrijvingen. Een onthaalmedewerker leest jouw identiteitskaart in en controleert de gegevens van jouw inschrijving. Je krijgt een identificatiebandje rond de pols.
• Ga daarna naar het pijncentrum.
• De verpleegkundige van het pijncentrum wijst je een kamer (éénpersoonskamer) of zetelbed (meerpersoonskamer) toe. Hier trek je het operatiehemd aan.
• De verpleegkundige plaatst je infuus.
• De verpleegkundige begeleidt je naar de behandelingszaal.

• De behandeling vindt plaats in een speciaal uitgeruste behandelingszaal.
• Dit gebeurt ofwel in buiklig op een speciaal kussen, ofwel in zittende positie.
• We ontsmetten de huid met een koud ontsmettingsproduct. Daarna plaatst de arts steriele doeken rond de prikplaats.
• De arts bepaalt de plaats van de zenuw die we moeten behandelen. Eventueel gebeurt dit met een echografie. 
   

We voeren 2 soorten infiltraties uit:

• Occipitalis infiltratie
  We verdoven de huid. Dit kan kort een brandend, spannend gevoel geven. 
  Nadien plaatst de arts een speciale naald tot bij de zenuw. Zit de naald op de correcte plaats? Dan spuit de arts de medicatie in (lokaal verdovingsmiddel en cortisone). 
  Tijdens de infiltratie kan je een uitstralende pijn in het achterhoofd voelen.
• PRF occipitalis
  De arts verdooft de huid. Dit kan kort een brandend, spannend gevoel geven.
  De arts plaatst een speciale naald tot bij de zenuw. Daarna test de arts of de naald zich op de correcte plaats bevindt met een aantal stroomtestjes. Je moet dan aangeven wanneer je tintelingen, kriebelingen, een kloppend gevoel of schokjes begint te voelen. Deze stroomtestjes zijn niet pijnlijk. Is de positie van de naald bevestigd? Dan starten we de behandeling met gepulseerde stroom (PRF) warmen de zenuw via de naald op tot 42°C. Hierbij treedt er geen onomkeerbare schade op.

Ondanks de beste zorgen van het medisch en verpleegkundig personeel zijn er altijd risico’s verbonden aan de behandeling. We zijn wettelijk verplicht je hierover in te lichten.

Frequente bijwerkingen:

• Na de behandeling kun je tijdelijk pijn of een gevoelsvermindering ervaren op de plaats van de behandeling. Dit is niet verontrustend, maar wordt veroorzaakt door de lokale verdovingsmiddelen. Dit kan 2 tot 8 uur aanhouden.
• Appelflauwte: je kan je onwel voelen tijdens de behandeling (zweten, flauwvallen, wegdraaien… Meld dit onmiddellijk aan de behandelende pijnarts. Via het infuus dienen we medicatie toe om dit snel onder controle te krijgen.
• Tijdelijke ontregeling van de bloedsuikerspiegel en/of bloeddruk door toediening corticosteroïd. Een corticosteroïd vermindert de ontstekingsreactie en de hierdoor veroorzaakte zwelling.
• De toediening van corticosteroïden kan ook leiden tot versnelde botontkalking, tijdelijke slapeloosheid, tijdelijke roodheid in het aangezicht, tijdelijke onderdrukking van de bijnierwerking en het tijdelijk onderdrukken van de lichaamseigen weerstand (immuniteit).
• Lokale bloeding/blauwe plek/hematoom op de plaats van de behandeling.
• Nabehandelingspijn: verdwijnt vrijwel altijd na een paar dagen. Je mag een pijnstiller nemen.

Bijwerkingen die zeer zelden voorkomen:

• Infectie: lokale infectie op de plaats van de behandeling: hiervoor kan een kuur met antibiotica, of zelfs het verwijderen van de infectie via een operatie noodzakelijk zijn.
• Infectie: meningitis, hersenvliesontsteking: symptomen van meningitis treden meestal relatief snel op na de behandeling. Voel je je ziek, heb je koorts en/of ervaar je een stijfheidsgevoel in de nek? Ga dringend naar je huisarts de dienst spoedopname. Een behandeling met toediening van antibiotica via een infuus is noodzakelijk.
• Allergische reactie: verloopt meestal mild, maar kan in ernstige gevallen (anafylactische shock) opname op de dienst intensieve zorg noodzakelijk maken en zelfs een fatale uitkomst hebben. Meld allergieën altijd vooraf aan verpleegkundigen en arts.
• Zenuwschade, ruggenmergschade, hersenschade: dit kan aanleiding geven tot tijdelijke of blijvende gevoelsstoornissen, toename van de pijnklachten, krachtsvermindering, verlamming, incontinentie, epilepsie, blindheid of coma.
• Totale anesthesie: komt het lokale verdovingsmiddel per ongeluk in het hersenvocht terecht? Dan kunnen zenuwen en hersenen tijdelijk volledig verdoofd worden, met optreden van bewustzijnsverlies, ademhalingsproblemen, hartritmestoornissen en bloeddrukval. Een tijdelijke opname op intensieve zorg om deze levensnoodzakelijke functies te ondersteunen, is hiervoor noodzakelijk.

Bijwerkingen die extreem zelden voorkomen:

• In héél uitzonderlijke gevallen kunnen ernstige complicaties een fatale afloop hebben.

• De achterhoofdzenuw (nervus occipitalis) loopt langs beide kanten van het achterhoofd. We spreken over de grote achterhoofdzenuw (nervus occipitalis major) en de kleine achterhoofdzenuw (de nervus occipitalis minor). 
• Een infiltratie van de nervus occipitalis stellen we voor bij achterhoofdpijn door irritatie van de achterhoofdszenuw (occipitalisneuralgie). Mogelijke oorzaken hiervoor zijn: beschadiging van de grote of de kleine achterhoofdzenuw, een verhoogde druk op de zenuwwortels in de nek door artrose of een gewrichtsontsteking van de nekwervels. Andere mogelijke oorzaken zijn spanningshoofdpijn of pijn rond de nekspieren. 

Occipitalis infiltratie

• Het lokale verdovingsmiddel blokkeert korte tijd (enkele uren) de geleiding van de pijnprikkels uit de zenuwwortel. Daarna ervaar je waarschijnlijk opnieuw dezelfde pijn als die van voor de behandeling. Mogelijk is er ook een laattijdig effect van de cortisone. Dit kan na 2 tot 3 dagen optreden.
• Daarnaast vermindert het corticosteroïd de ontsteking, waardoor de pijnklachten op langere termijn verminderen.
• Een positief effect van deze infiltratie kan dus zowel kortstondig of langdurig zijn. Is je resultaat gunstig maar kortdurend? Dan kan je behandelende arts de therapie aanpassen of je opnieuw doorverwijzen voor een bijkomende behandeling. Een nieuwe infiltratie of een behandeling met gepulseerde stroom (PRF) voor een meer langdurig resultaat.

PRF van de nervus occipitalis

• Het doel van de behandeling is om de pijn langere tijd (gemiddeld 6 tot 12 maanden) te verbeteren. 
  Belangrijk is dat het effect niet onmiddellijk optreedt. Door het lokale verdovingsmiddel is de pijn enkele uren na de behandeling even minder. Is dit uitgewerkt? Dan komt de pijn opnieuw op zoals ervoor. Je kan zelfs enkele dagen een toename van pijn ondervinden omdat de behandelde zenuw gevoelig kan zijn. Dit is normaal.  
• Het optimale resultaat kan je 3 tot 8 weken na de behandeling verwachten. 
  We kunnen de behandeling indien nodig herhalen.