Vragen en richtlijnen over een onderzoek met röntgenstralen

Röntgenstralen zijn een vorm van stralen zoals zichtbaar licht, maar met hogere energie. Zo kunnen ze door het lichaam dringen.
Met onze toestellen (röntgenapparaten en CT-scanners) kunnen we beelden maken van de inwendige structuren in het lichaam. Dit om ziektes en andere problemen op te sporen of te behandelen.

Röntgenstralen zijn normaalgezien niet schadelijk. De stralingsdosis die we gebruiken is heel beperkt. De toestellen en de gebruikte dosis worden streng gecontroleerd en opgevolgd.

Bij herhaalde onderzoeken, en zeker als de dosis wat hoger is, zoals bepaalde CT-scans en interventionele behandelingen, bestaat er iets meer kans op het ontwikkelen van kanker door straling. De arts die het onderzoek aanvraagt en de radioloog waken erover dat de meerwaarde van dit onderzoek bij jou ruim opweegt tegen een mogelijk risico.

Kan ik kanker krijgen van röntgenstralen?

Dit risico is zeer laag, maar wel cumulatief. Dit betekent dat bij elk onderzoek het samengeteld risico iets groter wordt. Daarom voeren we alleen onderzoeken uit die noodzakelijk zijn en houden we de stralingsdosis voor elk onderzoek zo laag mogelijk. Maar waarbij we tegelijk beelden van goede kwaliteit maken.
Het risico is groter voor kinderen dan voor volwassenen en groter voor vrouwen dan voor mannen. 

Kan ik huidreacties krijgen van röntgenstralen? 
Dit gebeurt heel zeldzaam en komt alleen voor bij zeer moeilijke, lange interventionele behandelingen. In deze gevallen is er een zeer kleine kans dat je ter hoogte van het bestraalde lichaamsdeel tijdelijk een rode of geïrriteerde huid hebt, of tijdelijk haarverlies hebt.
Was er meer straling nodig dan gewoonlijk tijdens het onderzoek? Dan informeren we je hierover na het onderzoek. We volgen je op om eventuele klachten te evalueren of te behandelen.

De stralingsdosis of hoeveelheid röntgenstralen hangt af van het type onderzoek. De meeste röntgenonderzoeken geven een lage stralingsdosis. 

Iedereen wordt elke dag blootgesteld aan straling afkomstig van de omgeving, zoals kosmische stralen, aardstralen, straling vanuit voeding en zelfs vanuit ons eigen lichaam. Deze straling noemen we achtergrondstraling en is gelijkaardig aan de straling die we gebruiken voor medische doeleinden. 

Is er een limiet voor de dosis die ik mag krijgen?
Neen. Voor elk onderzoek wegen we de voordelen en mogelijke risico’s opnieuw af. Zolang dit onderzoek voor jou voordelig is, mogen we het uitvoeren.

Een ongeboren kind is gevoeliger aan röntgenstralen. De rechtvaardiging van het onderzoek met röntgenstralen is hier nog belangrijker. Röntgenstralen bij zwangere patiënten zijn mogelijk zolang het medisch voordeel meer opweegt dan het kleine risico door straling.

Wat zijn de extra maatregelen voor zwangere vrouwen?

• Ben je (mogelijk) zwanger? Meld dit aan het secretariaat, de verpleegkundigen of de arts voor het uitvoeren van het onderzoek.

• De behandelende arts en de radioloog overleggen samen of de voordelen van het onderzoek voldoende opwegen tegen de eventuele risico’s van het onderzoek voor het ongeboren kind. 
• Het lichaamsdeel dat we onderzoeken, speelt een belangrijke rol. Onderzoeken die zich niet in de buurt van buik of bekken situeren, voeren we toch nog veilig uit dankzij de huidige moderne apparatuur en de recentste technieken. Voor buik of bekken kiezen we voor het gebruik van een andere beeldvormingstechniek zonder röntgenstralen. 
• Niet-dringende onderzoeken stellen we eventueel uit tot na de zwangerschap. 
• Röntgenstralen hebben geen negatieve invloed op de borstvoeding.

Onderzoeken die gebruik maken van röntgenstralen kunnen we gebruiken bij kinderen, zolang het medisch belang van dergelijke onderzoeken groter is dan de mogelijke risico’s.
Kinderen zijn gevoeliger voor de effecten van straling dan volwassenen. Jouw arts zal daarom altijd eerst technieken zonder röntgenstralen in overweging nemen.

Stelt de arts voor om een onderzoek met röntgenstralen uit te voeren? Dan betekent dit dat het niet uitvoeren van dit onderzoek een groter risico is voor de gezondheid van je kind dan het stralingsrisico. Voor röntgenonderzoeken bij kinderen gebruiken we aangepaste apparatuur en nemen we extra voorzorgsmaatregelen.

Ja. De radioloog overweegt altijd of een alternatieve beeldvormingstechniek mogelijk is:

• MRI: maakt gebruik van magnetische velden
• Echografie: maakt gebruik van geluidsgolven

Het is niet altijd mogelijk om deze technieken te gebruiken voor elk medisch probleem. Daarom kan het zijn dat voor jouw aandoening en medische vraag het gebruik van deze technieken geen oplossing biedt.

Neen. Bij onderzoeken met röntgenstralen ben je nadien niet radioactief.

Er zijn geen beperkingen voor contact met anderen.
 

Onze medewerkers of artsen oordelen of de patiënt een begeleider nodig heeft tijdens het onderzoek, bv. bij jonge kinderen.

Wens je niet aanwezig te zijn of ben je (mogelijk) zwanger? Meld dit aan de verpleegkundigen.

Volg je de instructies van de het medisch personeel nauwgezet op? Dan kunnen we de straling die je ontvangt tot een minimum beperken.