Robotgeassisteerde laparoscopische prostatectomie (RALP)

Na de operatie blijf je enkele uren in de ontwaakzaal. We volgen je toestand van dichtbij. Daarna brengen we je terug naar de kamer.

Na de operatie kan je enkele zaken opmerken:

• De wonde
  • Je hebt 6 kleine wondjes in de buik. 
  • In één wonde zit soms een klein buisje om vocht af te voeren. Dat verwijderen we de dag na de operatie. 
  • De wonde aan de navel is iets groter. Langs die weg heeft de arts het weefsel verwijderd.
• Het infuus
  • Je hebt een infuus in je arm om vocht toe te dienen. 
  • Werken je darmen weer goed? En kan je weer goed eten en drinken? Dan halen we het infuus weg. Dat gebeurt meestal de dag na de operatie.
• De blaassonde
  • Een blaassonde is een fijn slangetje dat via de plasbuis in je blaas zit. Het zorgt ervoor dat je urine weg kan en dat de hechting van de blaas aan de plasbuis kan genezen.
  • We verwijderen de sonde binnen de week. 
  • De meeste patiënten mogen 2 dagen na de operatie naar huis. Je sonde is dan nog niet verwijderd. Je krijgt een zakje dat de urine opvangt. Je bevestigt het aan je onderbeen, onder de broek. 
  • Enkele dagen later kom je op controle bij de uroloog. Tijdens die afspraak nemen we de sonde weg. Dit is pijnloos.
  • Sommige patiënten blijven enkele dagen langer in het ziekenhuis. Dan kunnen we de sonde nog in het ziekenhuis verwijderen. 

Adviezen voor na de operatie

• Flebitis voorkomen
  • In het ziekenhuis krijg je inspuitingen in de buik om flebitis (aderontsteking) in de benen te voorkomen. Mag je naar huis? Dan moet je deze inspuitingen niet meer krijgen. 
  • Je moet ook steunkousen dragen, tot 7 dagen na de operatie.
  • Probeer je voeten en benen na de operatie zo snel mogelijk te bewegen. 
  • Leg je benen iets hoger dan je bekken als je rust.
  • Heb je meer risico op flebitis, bijvoorbeeld bij roken, diabetes, spataders? Of had je vroeger flebitis of een embolie? Dan moet je tot 20 dagen na de operatie een inspuiting krijgen. 
• Pijnbestrijding
  • Soms krijg je vlak voor de operatie een ruggenprik. Die zorgt ervoor dat je de eerste uren na de operatie geen pijn hebt. 
  • De eerste 2 dagen krijg je ook pijnstilling via een infuus. Heb je toch pijn? Vraag dan extra pijnstilling aan de verpleegkundige.
• Stoelgang
  • Pers niet te hard als je na de operatie naar het toilet moet. Dat geeft druk op de wonde in je lichaam.
  • Je krijgt een licht laxeermiddel om je stoelgang zachter te maken. Je mag dit thuis nog enkele dagen gebruiken als dat nodig is.
• Lichaamsbeweging
  • De dag na de operatie mag je uit bed komen en stappen. Wandel de volgende dagen ook even rond in de gang.
• Oefeningen voor de bekkenbodemspier
  • Na de operatie komt een kinesitherapeut bij je langs. Oefeningen voor de bekkenbodemspier helpen om urineverlies te beperken. 
  • Je leert om de bekkenbodemspieren aan te spannen. Eerst doe je dit 1 seconde, dan 10 seconden. We bouwen dit op naar 20 seconden en dat 3 keer per dag.
  • Heb je nog een sonde? Wacht dan nog even met de bekkenbodemspieroefeningen. Ook daarna bouw je de oefeningen best rustig op. 

Onderzoeken en controle

• Het labo onderzoekt het weggenomen weefsel (prostaat, zaadblaasjes en eventueel ook lymfeklieren). De arts bespreekt de resultaten van dat onderzoek tijdens je volgende afspraak. Dit gebeurt 1 à 2 weken na de operatie.
• De volgende controle plannen we 3 maanden na de operatie. 
  • Ga voor deze controle eerst langs bij de huisarts voor een bloedafname. We controleren je PSA-waarden via een bloedonderzoek. 
  • Kom met een volle blaas naar deze afspraak. We controleren hoe krachtig je plasstraal is. Dit onderzoek heet ‘uroflowmetrie’ of plasstraalmeting. Ben je in de wachtzaal en moet je plots erg dringend plassen? Zeg dit tegen de medewerkers van het secretariaat. We kunnen het onderzoek dan meteen doen, nog voor je bij de arts gaat.
• In het eerste jaar na de operatie kom je om de 3 maanden op controle. Ook vóór deze afspraken ga je telkens langs bij de huisarts voor een bloedonderzoek. 
• Na 1 jaar gebeuren de controles minder vaak. We blijven je PSA wel elk jaar opvolgen. We doen dit 1 tot 2 keer per jaar.
• Na het verwijderen van de prostaat is het PSA meestal niet meer zichtbaar in het bloed (lager dan 0,1). Stijgt het PSA toch? Dan kan de arts voorstellen om je te behandelen met bestraling (radiotherapie) in de prostaatstreek.

Mag je naar huis? Lees hier meer over je ontslag uit het ziekenhuis.

Hygiëne en verzorging

• Na 10 dagen mag de huisarts de hechtingen verwijderen. We kunnen dit ook doen tijdens de afspraak in het ziekenhuis als we de blaassonde wegnemen.
• Blijf de oefeningen voor je bekkenbodemspieren doen, tenzij je een blaassonde hebt.
• Heb je veel last van urineverlies? Dan kan een kinesitherapeut je helpen. Er bestaat ook medicatie die de spanning van de sluitspier verhoogt. 
• Gebruik incontinentiemateriaal als dat nodig is, bijvoorbeeld verbanden voor in je slip. Je vindt ze bij een bandagist, in warenhuizen of in de thuiszorgwinkel.
• Heb je meer risico op flebitis, bijvoorbeeld bij roken, diabetes, zwaarlijvigheid, spataders? Of had je vroeger flebitis of een embolie? Dan moet je tot 20 dagen na de operatie een inspuiting krijgen. 
• Draag de steunkousen tot je weer genoeg beweegt (normaal 7 dagen).

Voeding

• Eet veel vezels, groenten en fruit en beweeg voldoende. Zo vermijd je opstopping (constipatie).
• Drink genoeg water (ongeveer 2 liter per dag). Vermijd koffie en alcohol.

Activiteit

• Wacht 6 weken met fietsen, sporten, zware inspanning en heffen. Je mag wel regelmatig wandelen en licht werk doen.
•  Probeer je erecties te stimuleren vanaf 4 weken na de operatie. Dit helpt om erectieproblemen te vermijden en verbetert het herstel.

Bij een robotgeassisteerde laparoscopische radicale prostatectomie verwijdert de arts:

• de prostaat
• de zaadblaasjes
• een deel van de zaadleiders
• soms ook de lymfeklieren

Daarna maakt de arts de plasbuis weer vast aan de blaas.

De arts probeert de zenuwen voor erecties te sparen. Dat lukt niet altijd. De arts zal dit vooraf met jou bespreken.

Bij een klassieke operatie (open prostatectomie) maakt de arts een grote snede in de onderbuik. Bij de robottechniek gebeurt alles via kleine gaatjes in de buik. 

De arts staat niet aan de operatietafel, maar aan een bedieningspaneel. Daar gebruikt de arts twee hendels om de robotarmen te bewegen. De operatierobot heeft vier armen:

• één arm houdt een camera vast
• op de andere drie armen zitten verschillende instrumenten (klem, schaar, grijptang). 

Die instrumenten kunnen heel precies en soepel bewegen. Zo kan de arts nauwkeurig werken. De robot zorgt ook dat de trillingen van de handen van de arts verdwijnen.

De arts ziet het operatiegebied in 3D op een scherm. Dat helpt om een goed dieptezicht te krijgen.

Deze techniek heeft heel wat voordelen voor de patiënt:

• Minder pijn na de operatie
• Minder bloedverlies
• Sneller herstel
• Kortere opname in het ziekenhuis
• Sneller weer dagelijkse activiteiten doen

Dankzij de robot kan de arts nauwkeuriger werken. Hij/zij kan gevoelige delen, zoals de sluitspier en de erectiezenuwen, beter sparen. Ook de hechting tussen blaas en plasbuis gebeurt vaak beter bij deze techniek.