Blaasverwijdering met sondeerbare pouch

Wat moet je weten voor de operatie?

Voor je opname in het ziekenhuis moet je enkele onderzoeken doen.
- We plannen een afspraak bij de uroloog, de cardioloog (hart), de longarts en de anesthesist.
- Soms verwijzen we je ook door naar de kinesitherapeut en de diëtist.
Neem je bloedverdunners of andere medicatie? Bespreek dit vooraf met je arts. Soms moet je deze medicatie tijdelijk stoppen.
Je komt de dag voor de operatie naar het ziekenhuis. Meestal is dat kort na de middag. Je moet dan niet nuchter zijn.
Op de dag van de operatie moet je wel nuchter zijn. Bekijk onze richtlijnen.
Na de operatie verblijf je minstens 1 nacht op de afdeling intensieve zorg. Je moet meestal 7 tot 10 dagen in het ziekenhuis blijven.
Mag je naar huis? Zorg er dan voor dat iemand je naar huis kan brengen. Je mag niet zelf met de auto rijden.

Hoe verloopt de opname?

De informatie over je opname lees je op de pagina 'Plan je opname’.

Je krijgt er onder andere antwoord op deze vragen:  

Wat moet je doen voor je naar het ziekenhuis gaat? 
Wat breng je mee? 
Wanneer kom je naar het ziekenhuis? 
Hoe bereid je je voor? 
Waar meld je je aan? 
Wat moet je doen als je naar huis mag?

Hoe verloopt de operatie?

De dag voor de operatie kom je naar het ziekenhuis.
- Op de kamer komen de kinesist, anesthesist, sociale dienst en uroloog langs.
- Krijg je een stoma na de blaasverwijdering? Dan leggen we uit waar die komt.
- We doen een bloedafname.
- De verpleegkundige stelt je enkele vragen, bijvoorbeeld:
  - Heb je last van allergieën?
  - Welke medicijnen neem je thuis?
  - Heb je vroeger al andere operaties gehad?
De dag van de operatie bereiden we je voor:
- Je krijgt een infuus in je arm.
- Je trekt een operatiehemd en speciale kousen aan.
- Verwijder tandprothesen, contactlenzen en juwelen.

Een blaasverwijdering of cystectomie is een operatie waarbij we de blaas volledig verwijderen.
De arts kan deze behandeling voorstellen bij blaaskanker of als de blaas niet goed werkt.
De operatie gebeurt meestal met een operatierobot. We spreken dan van een ‘robotgeassisteerde radicale cystectomie’ (RARC).
Na het verwijderen van de blaas maakt de arts een nieuwe uitweg voor je urine. Dit gebeurt tijdens dezelfde operatie. Een sondeerbare pouch kan een mogelijke oplossing zijn. Het is een soort urinestoma. De arts maakt met een stukje darm een reservoir in je lichaam om je urine te verzamelen.

Het verwijderen van de blaas

Je krijgt een volledige verdoving.
De operatie gebeurt meestal via een kijkoperatie met een operatierobot. De arts maakt enkele kleine sneetjes in je onderbuik. Die manier van opereren is minder zwaar voor je lichaam.
De arts maakt je blaas los van de urineleiders en de plasbuis. Daarna verwijdert de arts je blaas helemaal.
Heb je blaaskanker?
- Bij mannen verwijderen we ook de prostaat.
- Bij vrouwen verwijderen we meestal ook de baarmoeder, eierstokken en een deel van de voorwand van de vagina. Die organen liggen dicht bij de blaas en kunnen aangetast zijn.
- De arts verwijdert ook vaak de lymfeklieren rond de blaas. Soms zitten daar uitzaaiingen van de kanker.

Het plaatsen van een sondeerbare pouch

De arts maakt een reservoir met het eerste deel van de dikke darm (het ‘colon’).
- Aan de ene kant maakt de arts het reservoir vast aan de urineleiders.
- Aan de andere kant maakt hij/zij het vast aan de huid. Dat gebeurt via het laatste stukje van de dunne darm (het ‘ileum’).
Zo ontstaat een klein, rood vlekje van ongeveer 5 mm in je huid. We noemen dit een stoma. Het ligt rechts van je navel.
De sondeerbare pouch heeft twee kleppen:
- De eerste klep zorgt ervoor dat urine niet terugstroomt naar de nieren. Dit voorkomt nierinfecties.
- De tweede klep zit tussen de dunne darm en dikke darm. Die zorgt ervoor dat urine niet uit het reservoir lekt.

De volledige operatie duurt 6 tot 7 uur. Soms duurt het wat langer. Dat hoeft niet te betekenen dat er iets mis is.

Wat gebeurt er na de operatie?

Na de operatie blijf je minstens 1 nacht op de afdeling intensieve zorg. De uroloog en de anesthesist beslissen wanneer je terug naar je kamer mag.
Bij het wakker worden voel je dat er slangetjes en buisjes aan je lichaam hangen. Dat is normaal. De arts beslist wanneer ze weg mogen.
Om bloedklonters te voorkomen draag je TED-kousen. Je krijgt ook elke dag een spuitje met bloedverdunner in je buik of bovenbeen. Ook thuis moet je die spuitjes nog een tijdje krijgen.
Na de operatie kan je niet meer plassen zoals vroeger. De stomaverpleegkundige leert je:
- hoe je urine afvoert via de stoma;
- hoe je de stoma verzorgt.
De arts beslist wanneer je naar huis mag. Meestal is dat 7 tot 10 dagen na de operatie.
Voor je het ziekenhuis verlaat, nemen we nog een urinestaal. Dat laten we onderzoeken.
Mag je naar huis? Dan krijg je van de sociale dienst een pakket met materiaal om te sonderen. Nadien moet je dit zelf bestellen bij je apotheek.

Algemene hygiëne

Na een blaasverwijdering mag je een douche nemen. Wil je een bad nemen? Wacht dan tot alle hechtingen weg zijn en de wondjes volledig dicht zijn.
Met een sondeerbare pouch mag je een douche nemen. Opgelet: gebruik geen zeep op of rond de stoma.
Drink minstens 2 liter per dag. Heb je een sondeerbare pouch en drink je te weinig? Dan kan je sneller een infectie krijgen.

Medicatie

Na de operatie krijg je een medicatieschema mee naar huis. Daarop staat welke medicatie je moet nemen en wanneer.

Activiteit en sport

Wacht na de operatie 1 maand met inspanning of sport.
Je mag wel meteen wandelen.
Je mag met de auto rijden.

Verzorging van een sondeerbare pouch

In het ziekenhuis leren we hoe je moet omgaan met een sondeerbare pouch.
Onderaan deze pagina lees je hoe een sondeerbare pouch werkt, hoe je de pouch leegmaakt en hoe je mogelijke problemen oplost.

3 weken na de operatie kom je langs bij de uroloog. Tijdens die afspraak verwijderen we de stents.
- Opgelet: je moet meestal 3 dagen antibiotica nemen. Je start op de dag voor we de stent verwijderen. Je neemt de antibiotica ook op de dag van de afspraak in het ziekenhuis en nog 1 dag daarna. De arts zal met jou bespreken welke antibiotica je moet nemen.
3 en 6 maanden na de operatie kom je op controle. Soms doen we enkele onderzoeken. Dit is afhankelijk van de reden waarom je blaas verwijderd is.
De eerste 2 jaar na de operatie herhalen we de onderzoeken regelmatig. Hoe vaak hangt af van het risico op herval (bij blaaskanker).
Het derde tot het vijfde jaar na de operatie doen we de controle jaarlijks.
Na 5 jaar gebeurt de verdere opvolging volgens jouw persoonlijke situatie.

Hoeveel kost de operatie?

Heb je vragen over de kostprijs? Neem contact op met het financieel infopunt van het ziekenhuis.

Terugbetaling van sondes

Het RIZIV betaalt sondes terug.
De uroloog doet de eerste aanvraag. Daarna kan de huisarts de terugbetaling verlengen.
Ben je nog in het ziekenhuis? Dan volgt de sociale dienst je aanvraag op. Ze contacteren je apotheek om uit te leggen welk materiaal je nodig hebt.

Hoe omgaan met een sondeerbare pouch?

Het reservoir in je lichaam vervangt de blaas. Het verzamelt de urine die je nieren aanmaken.
Via de kleine opening in je huid kan je het reservoir leegmaken. Je doet dit met een buisje (‘katheter’ of ‘sonde’). Het leegmaken noemen we ‘sonderen’. Je kan zelf kiezen wanneer je dit doet.
Je draagt geen stomazakje aan de buitenkant van je lichaam. De stoma blijft droog. Daarom noemen we het ook wel een ‘continent urinestoma’.
In het begin moet je het reservoir elke 2 tot 3 uur leegmaken.
Maak je het reservoir niet leeg? Of wacht je te lang? Dan kan je pijn krijgen. Soms krijg je een nierinfectie of lekt er urine uit de stoma.
Tip: meet je urine af en toe met een maatbeker. Zo kan je opvolgen hoeveel urine je reservoir kan ophouden.
Ben je hersteld van de operatie? Dan mag er meer tijd zitten tussen twee sondages. Zo oefen je je nieuwe blaas om meer urine vast te houden. Opgelet: doe dit langzaam. Bij veel mensen wordt het reservoir uiteindelijk groter dan 1 liter.

Wat heb je nodig?

Katheter die de arts heeft voorgeschreven
Toilet, opvangbakje of fles
Nat washandje en handdoekje of reinigingsdoekjes

Stappenplan

Het reservoir leegmaken (dit heet ‘sonderen’) duurt meestal 3 tot 5 minuten. Volg deze stappen:

Je kan sonderen terwijl je staat, ligt of zit.
Was je handen goed met water en zeep of gebruik handgel met alcohol.
Maak de stoma schoon met water. Soms zie je wat slijm of vlokken. Dat is normaal.
- Wil je de stoma schoonmaken met reinigingsdoekjes? Kies er dan zonder alcohol of andere agressieve stoffen. Die kunnen je huid uitdrogen.
Neem de katheter (het buisje) uit de verpakking. Lees de gebruiksaanwijzing goed.
Breng de katheter in je lichaam. Doe dit rustig en met vloeiende bewegingen.
- Je mag een beetje draaien aan de katheter tot de urine begint te stromen.
- Voel je weerstand? Dat is normaal. Dat is de klep. Duw zachtjes door.
- Opgelet: forceer dit nooit!
Vang de urine op in een opvangbakje/fles of laat ze in het toilet lopen.
Stroomt de urine niet meer? Trek de katheter een beetje terug en steek hem daarna weer iets dieper. Duw zachtjes op je buik. Herhaal tot er geen urine meer uit het reservoir komt.
Haal de katheter weg en hou je vinger op de opening. Zo mors je geen urine.
Dep je huid droog.
Komt er nog wat slijm of urine uit? Leg dan een klein kompres op het gaatje.
- Opgelet: is je huid geïrriteerd? Gebruik dan geen kleefpleisters, maar een stomakapje.
Was opnieuw je handen met water en zeep.

Controleer of het buisje (de sonde) diep genoeg zit. Je zit goed als je een weerstand voelt: dat is de klep. Daar moet je voorbij geraken.
Komt er nog geen urine? Misschien zit de sonde verstopt door darmslijm (vlokken). Gebruik een spuit met kraantjeswater. Spuit wat water in en zuig het weer op. Zo maak je de sonde schoon. Je leert dit tijdens je opname in het ziekenhuis.
Heb je nog problemen? Neem contact op met de stomaverpleegkundige.

Verander van houding. Ga bijvoorbeeld op je rug liggen. Probeer het dan opnieuw.
Soms helpt een glijmiddel, zoals Instillagel.
Is de katheter niet meer steriel? Gebruik dan een nieuwe katheter.
Soms lukt het niet door een ontsteking. Dan is het slijmvlies gezwollen. Probeer dan een dunnere katheter.
Lukt het nog steeds niet? Neem contact op met de stomaverpleegkundige of de uroloog.

Heb je vragen?

Neem contact op met het centrum urologie of het stomazorgteam.

Meer uitleg over stoma’s en lotgenotenverenigingen vind je via:

Urologie

Tel.

056 63 38 00

Routenummer

route E035

Telefonische bereikbaarheid

Dag	Uren	Opmerkingen
Vr:	8:15 - 13:00, 13:45 - 18:00

Bekijk alle bezoekuren

Lees meer

Stomazorgteam

Tel.

056 63 22 60

Lees meer

Blaasverwijdering met sondeerbare pouch

Wat wil je printen?

Wat moet je weten voor de operatie?

Hoe verloopt de opname?

Hoe verloopt de operatie?

Voorbereiding

De operatie

Mogelijke bijwerkingen

Wat gebeurt er na de operatie?

Nazorg in het ziekenhuis

Ontslag

Nazorg thuis

Opvolging

Hoeveel kost de operatie?

Hoe omgaan met een sondeerbare pouch?

Hoe werkt een sondeerbare pouch?

Hoe maak je een sondeerbare pouch leeg?

Er komt geen urine uit de stoma. Wat moet ik doen?

Er stroomt urine uit de stoma. Wat moet ik doen?

Ik krijg de katheter niet in mijn lichaam. Wat moet ik doen?

Het reservoir is te vol. Wat moet ik doen?

Heb je vragen?

Urologie

Stomazorgteam

Az groeninge