Bijwerkingen chemotherapie: gevoelens van verdriet, angst, boosheid

Verdriet, angst of boosheid zijn niet echt ‘lichamelijke bijwerkingen’ van je chemotherapie. Deze gevoelens kunnen ontstaan door je diagnose, het ziek zijn of door de behandelingsperiode. Ze kunnen zwaar wegen en een grote invloed hebben op je leven.

Soms voel je je goed. Op andere dagen voel je je kwetsbaar. Dat is heel normaal. Je moet veel verwerken in deze moeilijke periode. Ook na de behandeling kan je je angstig, boos, machteloos, gefrustreerd of verdrietig voelen over wat je hebt meegemaakt.

Wat kan je merken?

• Je huilt vaker.
• Je piekert.
• Je bent prikkelbaar.
• Je voelt je angstig.

Wat kan je zelf doen? 

Zorg goed voor jezelf

• Waar heb jij nu nood aan? Wat doet je goed? Waarvan krijg je energie? Maak bewust tijd voor deze dingen. Ze zijn belangrijk. Je kan er kracht uit halen in moeilijke perioden.
• Denk ook na over dingen die veel moeite kosten. Die ‘energievreters’ doe je nu beter niet. Geef deze taken door aan mensen in je omgeving. De meeste mensen helpen graag.
• Krijg je te veel berichten of telefoontjes? Kost het je energie om telkens hetzelfde verhaal te vertellen? Kies 1 persoon in je familie, vriendengroep of collega’s die anderen op de hoogte brengt. 

Volg je eigen tempo en doe het op jouw manier

• Iedereen heeft een eigen manier om met ziekte en verandering om te gaan. Maak uit wat voor jou wel/niet werkt.
  • Wil je veel informatie over je ziekte en behandeling? Zeg dat tegen je zorgverleners.
  • Krijg je stress van te veel uitleg? Ook dat mag je zeggen.
• Door de behandeling ziet je leven er de komende tijd anders uit. Sommigen houden vast aan hun oude gewoonten; anderen zoeken een nieuw ritme. Doe waar jij jezelf het beste bij voelt.
• Afspraken plannen en sociaal contact kunnen tijdens de behandeling meer moeite kosten. Bespreek met familie en vrienden hoe je contact wil houden. De ene keer wil je veel mensen om je heen, de andere keer ben je liever alleen. Dat is oké.

Praat met mensen om je heen 

• Maak duidelijk hoe mensen in je omgeving je kunnen helpen.
  • Wil je vooral praktische hulp, bijvoorbeeld vervoer?
  • Of wil je eerder mentale steun zoals een babbel of luisterend oor?
• Het kan helpen om zelf te praten over de behandeling, wat dit met je doet en hoe je je voelt. Dit geeft anderen moed om er ook over te praten.
• Praten over moeilijke gevoelens kan lastig zijn. Maar het kan mensen ook dichter bij elkaar brengen. Een zorgverlener in het ziekenhuis kan je partner, je kinderen en je gezin helpen om hier samen over te praten.
• Vertel aan je zorgverleners waarover je je precies zorgen maakt. Dan kunnen ze je beter helpen. Wat maakt je angstig of verdrietig?
  • Gaat het over emoties? Of over dingen die te maken hebben met zingeving in je leven?
  • Maak je je zorgen over praktische dingen, zoals opvang voor je kinderen of financiële zaken?

Blijf er niet mee zitten

• Zoek steun bij familie, vrienden of bij de zorgverleners in het ziekenhuis.
• Ook daarbuiten zijn er mensen die luisteren of steun kunnen bieden. Lees meer over Ondersteuning bij kanker.

Wanneer neem je contact op met de oncocoach en/of huisarts?

Heb je meer moeilijke dan goede dagen? Merk je dat je dagelijkse leven erg moeizaam verloopt? Het kan een teken zijn dat je meer steun en begeleiding nodig hebt.

Neem contact op met je zorgverleners als je volgende signalen herkent: 

• Je piekert veel en vindt geen rust. Je kan niet meer ontspannen.
• Je voelt je moedeloos of hopeloos.
• Je huilt vaak of barst plots in tranen uit.
• Je hebt minder interesse in dingen die je vroeger leuk vond.
• Je hebt weinig energie of zin om iets te doen.
• Je trekt je terug en voelt je vaak somber.
• Soms denk je na over het leven en de dood.
• Je bent prikkelbaar of snel boos.
• Je hebt paniekaanvallen.
• Je slaapt slecht.
• Je hebt spanningen in je relaties door de ziekte.
• Je drinkt, eet of rookt (te) veel.
• Je gebruikt medicijnen om je gevoelens te verdoven. 

Dit zijn alarmsignalen. Praat erover met je zorgverleners.

Neem contact op met een oncocoach.

Welke bijkomende behandeling of ondersteuning kan je krijgen?

In het ziekenhuis kan je niet alleen terecht voor de medische behandeling. Ook psychologische en sociale ondersteuning vinden we belangrijk. Naast je arts, oncocoach en verpleegkundigen, staan ook deze zorgverleners voor je klaar:

• De sociale dienst
• De oncopsycholoog
• De tabakoloog
• De seksuoloog
• De diëtist
• De dienst zingeving en spiritualiteit
• Het palliatief supportteam 

Heb je nood aan een gesprek? Vraag er gerust naar. Je staat er niet alleen voor.