Bijwerkingen chemotherapie: misselijkheid en braken

Chemotherapie kan ervoor zorgen dat je misselijk bent of moet braken. Dat komt omdat sommige soorten chemotherapie het braakcentrum in je hersenen prikkelen. 

Niet iedereen krijgt deze klachten. Ze verschillen per behandeling en per persoon. Heb je geen klachten? Maak je geen zorgen. De werking van de chemotherapie blijft hetzelfde.

Wat kan je merken?

• Je voelt je misselijk.
• Je moet kokhalzen.
• Je moet braken.

Wat kan je zelf doen? 

Neem medicijnen tegen misselijkheid en braken op tijd

• Je arts kan medicijnen voorschrijven om misselijkheid en braken te voorkomen. Wacht niet tot je misselijk bent om die in te nemen. Het kan een groot verschil maken tijdens je behandeling.
• Heb je toch nog last van misselijkheid? Zorg ervoor dat je altijd medicatie (of een voorschrift) in huis hebt.

Drink genoeg

• Drink elke dag minstens 1,5 liter tijdens je behandeling. Dit helpt om de afvalstoffen sneller uit je lichaam te verwijderen.
• Tips om meer te drinken:
  • Je mag ook appelsap, limonade, cola, sportdrank, thee of bouillon drinken.
  • Voeg grenadine toe aan je water.
  • Waterijsjes of ijsblokjes met verschillende smaken kunnen helpen bij misselijkheid. Maak ze zelf door bijvoorbeeld ananassap of limonade in te vriezen.
• Bruisende dranken geven meer oprispingen en kunnen zo het braakgevoel stimuleren. Wil je toch cola of limonade drinken? Laat de prik er dan eerst uit. Giet ze in een glas en laat ze even staan. Zo kan het gas ontsnappen.

Pas je voeding aan

• Eet regelmatig een kleine maaltijd of tussendoortje. Door een lege maag kan je je ook misselijk voelen. Je eet beter verschillende kleine porties per dag.
• Voel je je misselijk? Dan eet je misschien minder dan normaal. Dat is oké.
• Eet goed op dagen dat je je beter voelt. Tijdens een behandeling met chemotherapie moet je vooral genoeg energie en calorieën binnenkrijgen.
• Rust na het eten. Zo krijgt je maag de tijd om de maaltijd te verteren. Doe dit liefst halfzittend.

Zoek afleiding

• Doe iets wat je leuk vindt: lezen, muziek beluisteren, tv kijken,… Afleiding kan helpen om minder aan de misselijkheid te denken.
• Zoek contact met anderen of maak een kleine wandeling.
• Gevoelens van angst kunnen de misselijkheid erger maken. Ontspanning helpt daarbij. 

Zorg voor een frisse smaak in je mond

• Een vieze smaak in de mond kan de misselijkheid erger maken. Zorg daarom voor een goede mondhygiëne en verfris regelmatig. Tandenpoetsen kan helpen.
• Moet je braken? Spoel je mond daarna met water. Laat je maag weer langzaam wennen aan vast voedsel.

Wanneer neem je contact op met de oncocoach en/of huisarts?

• Je blijft braken en dit duurt langer dan 24 uur. Ook als je erg veel moet braken.
• Je kan niet meer genoeg eten of drinken.
• Je hebt meer dan 5 dagen na elkaar veel minder eetlust en eet daardoor veel minder.
• Je hebt tekenen van uitdroging: een gevoel van dorst, een droge mond, een droge, gerimpelde huid, vermoeidheid, donkere urine en weinig plassen.
• Je maakt je zorgen of voelt je angstig.

Neem contact op met een oncocoach.

Welke bijkomende behandeling of ondersteuning kan je krijgen?

• Soms voel je je al misselijk tijdens de chemotherapie of kort daarna. Dat heet ‘acute misselijkheid’. Daarom krijg je vlak voor de chemotherapie extra medicijnen. Dat gebeurt via een infuus of pil.
• Bij andere behandelingen komen de klachten pas later, bijvoorbeeld twee dagen tot een week na de chemotherapie. Je krijgt dan medicijnen mee naar huis. Neem ze in zoals de oncocoach of arts je heeft uitgelegd. Zo voorkom je dat je later misselijk wordt of moet braken.