Bijwerkingen chemotherapie: tintelingen of voos gevoel in vingers en/of tenen

Chemotherapie kan de zenuwen op de uiteinden van je benen en armen beschadigen. Je kunt dan tintelingen of een verdoofd gevoel krijgen in je handen, tenen, voeten of keel. Soms heb je een prikkend, koud en/of slapend gevoel. 

De klachten beginnen meestal pas na enkele behandelingen. Ze kunnen ook erger worden tijdens het verloop van de behandeling.

Na de chemotherapie verdwijnen de klachten meestal vanzelf, maar het herstel kan traag gaan. Het gebeurt bijna nooit dat de klachten blijvend zijn. 

Wat kan je merken? 

• Je hebt een tintelend of verdoofd gevoel in je handen, tenen, voeten. Soms ook in de keel.
• Je krijgt een verdoofd, prikkend, koud of slapend gevoel.
• Je hebt minder kracht.
• Je hebt moeite met fijne bewegingen zoals typen op een smartphone of knopen dichtdoen.
• Je hebt problemen met je evenwicht.
• Je spieren worden zwakker. 

Wat kan je zelf doen? 

Meld je klachten altijd

• Vertel je zorgverleners welke klachten je hebt. Hoe sneller je dit meldt, hoe beter ze je kunnen helpen.
• Zeg ook of je pijn hebt, of de klachten erger worden en hoe ze je dagelijks leven beïnvloeden. Het is zeer belangrijk om deze klachten goed op te volgen. Zo kunnen we voorkomen dat ze erger worden.
• Soms moeten we de behandeling even uitstellen, de dosis aanpassen of meer tijd laten tussen twee behandelingen. Je zenuwen krijgen dan de kans om te herstellen.

Vermijd contact met koude of warmte

• Word je koude anders of minder gewaar?
  • Draag handschoenen om je handen te beschermen tegen de kou. Vooral in de herfst of winter. Maar ook in contact met de koelkast, diepvries of airco.
  • Was je handen met warm water.
  • Gebruik bestek met een plastic of houten handvat als metaal te koud of vervelend aanvoelt.
  • Krijg je een behandeling met Oxaliplatin? Dan kan koud eten of drinken in je keel pijn doen of je een benauwd gevoel geven. Slikken of ademen is soms moeilijk. Deze klachten zijn vervelend, maar verdwijnen vanzelf. Het kan helpen om koude dranken en voedsel (uit de koelkast of ijs) in de eerste dagen na de behandeling te vermijden.
• Word je warmte anders of minder gewaar?
  • Let op met warm water. Neem liever een douche of bad met lauw water.
  • Zet de algemene temperatuur van het water iets lager.
  • Draag handschoenen als je de afwas doet of poetst.
  • Let extra op als je kookt. Draag ovenwanten als je iets warms vastneemt.

Gebruik hulpmiddelen als dat nodig is

• Er bestaan weinig goede medicijnen voor deze klachten. Alleen voor zenuwpijn is er soms een oplossing.
• Probeer oplossingen te zoeken om het dagelijkse leven met deze klachten makkelijker te maken:
  • Vraag hulp als je moeite hebt om knopen dicht te krijgen of verpakkingen te openen.
  • Kies kleren zonder knopen. Die krijg je makkelijker aan.
  • Draag stevige, gesloten schoenen die je voeten goed beschermen.

Beweeg en verplaats je veilig

• Heb je last van duizeligheid of problemen met je evenwicht? Ga niet alleen naar buiten. Rij ook niet met de auto, moto, brommer of fiets.
• Vraag iemand om mee te gaan als je je moet verplaatsen.

Wanneer neem je contact op met de oncocoach en/of huisarts?

• Heb je nieuwe klachten? Meld die meteen. Je arts kan dan eventueel je behandeling of dosis aanpassen.
• Worden je klachten erger? Of lukt het niet meer goed om gewone dingen te doen, zoals wandelen? Neem dan snel contact op.

Neem contact op met een oncocoach.

Welke bijkomende behandeling of ondersteuning kan je krijgen?

• Bij zenuwpijn kan de arts een behandeling geven om de pijn te verlichten.
• Worden de klachten te erg? Dan kan de arts beslissen om je chemotherapie aan te passen.